Dingenus van de Vrie

Onze klant op het podium: Dingenus van de Vrie

Het boek van Kees Timmer, de totstandkoming

Dingenus van de Vrie, assistent conservator van het Museum Boijmans van Beuningen besloot dat het boek over kunstenaar Kees Timmer er moest komen en vroeg AVM Moment, Paul Janse dit project samen met hem vorm te geven. Deze blog vertelt hoe dit bijzondere boek tot stand kwam, met een spraakmakende quote van Carel Blotkamp ‘Zijn werk is van een humor die de lach op je gezicht doet besterven.

Het gedeelde lot van Kees Timmer.

Waarom wilde u dat dit boek er kwam?

Dit boek is uitgegeven door Stichting Clio in Rotterdam. De belangrijkste doelstelling van deze stichting is aandacht te vragen voor te onbekend gebleven Rotterdamse kunstenaars. Dat kan op verschillende manieren. Voor Kees Timmer (1903-1978) kozen we een mooi documentair boek over zijn hele oeuvre en een passende tentoonstelling.

Wat is volgens u de essentie van het werk van Kees Timmer?

Wat mij aanspreekt is een combinatie van zijn directheid en zijn volkomen onafhankelijkheid. Hij neemt geen blad voor de mond en weet je daardoor diep te raken. Sommigen van zijn werken verdraag ik slecht en zou ik absoluut niet thuis aan de muur willen hebben hangen.

Kees Timmer is altijd zijn eigen weg gegaan en heeft zich nooit laten verleiden door wat of wie dan ook.

Hij stond bekend als een man wars van show, gelatenheid of flauwekul, zien we dat terug in zijn werk? Is hij daarom wellicht ook minder bekend onder een brede publiek?

Kees Timmer is altijd zijn eigen weg gegaan en heeft zich nooit laten verleiden door wat of wie dan ook. Dat was geen gemakkelijke weg in de jaren ’40-’60. Hij heeft veel opdrachten uitgevoerd in het kader van de zgn. 1% regeling. Dat was een overheidsregeling waarbij het verplicht was om 1% van de bouwkosten van overheidsgebouwen te besteden aan beeldende kunst in of aan dat nieuwe gebouw. Hij kon daar zijn gezin van onderhouden.

In het boek zien we daarvan allerlei voorbeelden. Muurschilderingen, beelden en gevelversieringen. Ik heb het vermoeden dat hij het “vrije” schilderen beschouwde als het grootste goed. Geen opdrachten van anderen, maar maken wat je niet laten kan. Hij is voor mij een groot tekenaar die trefzeker en zeer raak typeert. Het is geen man met een groot schildergebaar en prenten in een hoge oplage laten drukken. Daar wilde hij zijn tijd niet mee verdoen.

Hij wilde zijn verwondering naar buiten brengen.

Hij wilde het publiek ook niet behagen. Hij wilde zijn verwondering naar buiten brengen. Ik denk dat het een ernstige, ietwat verlegen, sobere man was, die zijn hart op de goede plek had zitten en die geloofde in wat hij maakte. En dat is zeldzaam. Natuurlijk word je met die instelling niet erg bekend of beroemd, laat staan rijk. Eigenlijk wilde hij zijn schilderijen ook niet verkopen.

Bij het onderzoek dat ik gedaan heb voor dit boek heb ik me verbaasd over de absurd hoge prijzen die hij vroeg voor zijn schilderijen. Dat wijst erop dat de koper er echt op gebrand moest zijn het schilderij te kopen en dat de kunstenaar zelf er niet zo graag vanaf wilde. Dat is toch heel opvallend!

Voelde u zich af en toe ook een eenzame zwoeger? Of heeft u ook voldoening gehaald uit het creatief proces?

Nee, helemaal niet. Ik ben Kees Timmer niet! Ik ben Dingenus van de Vrie die het nodig vindt dat meer mensen kennismaken met het werk van Kees Timmer, omdat het zo fascinerend is. Hij verdient meer aandacht dan hij tot nu toe kreeg.

Het vinden van onbekend werk, niet alleen schilderijen, maar ook tekeningen, ontwerpen en grafieken vind ik het leukste. Daarna komt het schrijven, het ordenen van het gevonden materiaal. Het is lastig om het verhaal helder samen te vatten. Om de kunstenaar te “ontleden”, ontdaan van afleidende emoties en echt tot de kern door te dringen terwijl je het ook nog leesbaar en spannend moet houden. Zo dat je de lezer verleidt, waardering op te brengen voor het werk van Kees Timmer.

Hulde en dank aan al diegenen die er aan meegewerkt hebben om dit voor elkaar te krijgen.

Voldoening heb ik pas als het boek gedrukt is en ik het vol bewondering doorblader. Als ik zie dat de reproducties goed van kleur zijn, als het boekblok in de kaft één geheel vormen en het een plezier is om het boek in je handen te houden. Als de tekst mooi zwart en scherp gedrukt is en de zwart-wit reproducties fluweel van toon zijn. En ja, het allermooiste is natuurlijk om de luxe versie van dit boek met een lintje uit de cassette te mogen trekken. Dan denk ik: wat zou Kees Timmer glimmen van voldoening als hij dit had meegemaakt!

Wat zou u makers van het boek mee willen geven in de creatie?

De makers van dit boek zijn natuurlijk onmisbaar. Zij bepalen het uiterlijk van het boek. Ik heb veel respect voor hoe zij omgaan met het te lay-outen materiaal. Dat de leesbaarheid, de toegankelijkheid voor de lezer voorop moet staat. Het besef dat de ontwerper een intermediair is en een goede én mooie, evenwichtige vormgeving het uiteindelijk boek er alleen maar beter opmaken. Het is een plezier geworden om het boek door te bladeren en te lezen! De lezer zal er blij mee zijn. Hulde en dank aan al diegenen die er aan meegewerkt hebben om dit voor elkaar te krijgen.